Τμήμα Ψηφιακών Τεχνών και Κινηματογράφου, ΕΚΠΑ
ΠΜΣ Ο Κινηματογράφος στην εκπαίδευση: θεωρία και δημιουργικές πρακτικές
ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΚΑΙ ΘΕΩΡΙΑ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ- ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ ΠΟΙΟΤΙΚΗΣ ΕΡΕΥΝΑΣ
Στο μάθημα γίνεται εισαγωγή στη μεθοδολογία ποιοτικής έρευνας και, στη συνέχεια, αναλύεται εκτεταμένα η φιλοσοφική προσέγγιση του κινηματογραφικού νοήματος και, υπό αυτή τη σκοπιά, της χρησιμοποίησής του για την ανάδειξη των στοιχείων της ηθικής που οφείλει η εκπαίδευση να μεταδώσει στους μαθητές όλων των βαθμίδων. Το αξιακό περιεχόμενο σύγχρονων αλλά και κλασικών κινηματογραφικών παραγωγών θα καταδειχθεί έτσι ώστε να μπορεί να γίνει αντικείμενο επιπλέον διδασκαλίας μέσω του κινηματογράφου. Στην αναζήτηση της ερμηνευτικής μεθόδου δια της φιλοσοφίας, θα χρησιμοποιηθούν τα εργαλεία των κινηματογραφικών τεχνικών και της ιδιαίτερης κινηματογραφικής γλώσσας. Η συστηματική χρήση παραδειγμάτων λειτουργεί ως ενισχυτική της ισχύος της θεωρίας.
Με το πέρας του μαθήματος, αναμένεται ότι οι φοιτητές/τριες θα είναι σε θέση να :
- Χρησιμοποιούν φιλοσοφικές προσεγγίσεις για την ανίχνευση του ηθικού μέρους του κινηματογράφου που μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην εκπαίδευση.
- Αναγνωρίζουν στην κινηματογραφική γλώσσα τα σημεία εκείνα που συνιστούν φορείς της ηθικής ως κλάδου της φιλοσοφίας, με σκοπό την εφαρμογή στην εκπαιδευτική πράξη.
- Εντοπίζουν συγκεκριμένα νοήματα στην κινηματογραφική γλώσσα, που προτείνουν στους σπουδαστές και το κινηματογραφικό μαθητικό κοινό εν γένει τρόπους κατάκτησης της ηθικότητας.
- Εφαρμόζουν το δεοντολογικό πλαίσιο στο πεδίο της κινηματογραφικής παραγωγής (φιλμ/ντοκιμαντέρ) προκειμένου να συμπεριληφθούν οι ορθές πρακτικές στην εκπαιδευτική διαδικασία.
Οι βασικές θεματικές ενότητες του μαθήματος είναι οι εξής:
- Ένταξη της φιλοσοφικής θεωρίας στο κινηματογραφικό περιεχόμενο
- Ηθική και αισθητική
- Τα «Ηθικά Νικομάχεια» ως φάρος της ηθικότητας
- Η ηθική ως ανθρώπινο προνόμιο στον κινηματογράφο
- Ανάδειξη της ηθικής συμπεριφοράς στον κινηματογράφο: ωφελιμιστική προσέγγιση
- Ανάδειξη της ηθικής συμπεριφοράς στον κινηματογράφο: η συνεπειοκρατική αντίληψη
- Ανάδειξη της ηθικής συμπεριφοράς στον κινηματογράφο: η καντιανή κατηγορική προσταγή
- Η έννοια του ηθικού καθήκοντος στον κινηματογράφο
- Ζητήματα βιοηθικής στον κινηματογράφο
- Η συνάρτηση (κινηματογραφικής) ηθικής και (κινηματογραφικής) ευτυχίας
- Ζητήματα δεοντολογίας στην κινηματογραφική παραγωγή
ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
- Αραμπατζής, Γ. (2024). Φιλοσοφία και κινηματογράφος: Θεσμικός λόγος και αλήθεια στον νέο ελληνικό κινηματογράφο. Εκδόσεις Παπαζήση.
- Κωβαίος, Κ. Μ. (χ.χ.). Φιλοσοφία και κινηματογράφος. Εκδόσεις Καρδαμίτσα.
- Τζήκας, Δ. (2025). Φιλοσοφία και σύγχρονος κινηματογράφος. Ιωλκός.
- Δήμου, Δ. (2023) Η καντιανή ηθική στον σύγχρονο κινηματογράφο. Εκδόσεις Βακχικόν.
- Smith, M., & Wartenberg, T. E. (Eds.). (2006). Thinking through cinema: Film as philosophy. Wiley-Blackwell.
- Andersen, N. (2019). Film, philosophy, and reality: Ancient Greece to Godard. Routledge.
- Kearney, R., & Littlejohn, M. E. (Eds.). (χ.χ.). Thinking film philosophy at the movies.
- Fleming, D. H. (2017). Unbecoming cinema: Unsettling encounters with ethical event films. Intellect.
- Falzon, C. (2015). Philosophy goes to the movies: An introduction to philosophy (3rd ed.). Routledge.
- Cox, D., & Levine, M. (2011). Thinking through film: Doing philosophy, watching movies. Wiley-Blackwell.
- Σαρρής, Μ. (2023). Πώς γράφεται μια επιστημονική εργασία. Ένας οδηγός ακαδημαϊκής γραφής. Εκδόσεις Δίσιγμα.